Кормандони мақомоти соҳаи ҳифзи муҳити зист ва муҳофизону дӯстдорони табиат ҳар сол санаи 5 июн иди касбии худро қайд менамоянд. Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон пайваста дар ҷаласаву ҳамоишҳои сатҳи ҷаҳонию минтақавӣ барои андешидани чораҳо  ҷиҳати тағирёбии иқлим аз ҷумла, обшавии пиряхҳо, таъмини аҳолии сайёра бо оби тоза, раванди гармшавии иқлим ва пайомадҳои манфии тағйирёбии он талош варзида, пешниҳодҳои мушаххаси марбут ба масъалаҳои муҳити зист дар байни кишварҳои ҷаҳон обрўву нуфузи баландро соҳиб гардидааст. Рўзи байналмилалии муҳити зист дар Тоҷикистони соҳибистиқлол ва кулли кишварҳои олам ботантана таҷлил гардида, ба масъалаҳои таъмини амнияти экологии ҷомеа, тоза нигоҳ доштани муҳити атроф, ҳифз ва самаранок истифода бурдани сарватҳои табиӣ  ва гуногунии биологӣ таваҷҷуҳи  махсус зоҳир карда мешавад.

   Бахшида ба 5 июн - Рўзи байналмилалии муҳити зист дар толори Сарраёсати ҳифзи муҳити зист дар вилояти Суғд маҷлиси тантанавӣ баргузор гардид. Дар чорабинӣ  муовини Раиси Кумитаи ҳифзи муҳити зисти назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон Лоиқ Раҳмонзода, намояндаи МИҲД вилоят Саидимон Акбаров, раиси КИ ҲХДТ дар вилоят Ҷаҳонгир Салимзода, директори МНДСЭ вилоят Султон Раҳмонзода, намояндагони Раёсати беҳдошти замин ва обёрӣ дар вилоят, Раёсати маорифи вилоят, Маркази обуҳавосанҷии вилоят, Институти зоология ва паразитологияи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, донишгоҳу донишкада, ташкилоти ҷамъиятӣ, кормандони мақомоти ҳифзи муҳити зист дар вилоят, собиқадорони соҳа, васоити ахбори омма ва дигар идораю муассиса иштирок доштанд. Бо суханони табрикотӣ муовини Раиси Кумитаи ҳифзи муҳити зисти назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон Лоиқ Раҳмонзода,  намояндаи МИҲД Саидимон Акбаров, раиси КИ ҲХДТ дар вилоят Ҷаҳонгир Салимзода, директори МНДСЭ вилоят Султон Раҳмонзода,  сардори Сарраёсати ҳифзи муҳити зист дар вилояти Суғд Суҳроб Холзода, роҳбарону намояндагони сохтору ташкилотҳо ва собиқадорони соҳа баромад карда, кормандони мақомоти ҳифзи муҳити зистро бо иди касбӣ табрик намуданд.

    Дар тамоми дарёҳою обанборҳои ҳудуди вилояти Суғд аз санаи 15 март то 1 июни соли 2026 ҳамагуна моҳидорӣ манъ карда шудааст. Ҳангоми гузаронидани амалиёти назоратии  шабонарўзӣ дар обанбори Баҳри Тоҷик  дар минтақаи Шўркул  аз тарафи кормандони шуъбаи назорати давлатии истифода ва ҳифзи захираҳои моҳӣ, олами набототу ҳайвонот ҳолати сайди ғайриқонунии моҳӣ ошкор гардид. Нисбати 2 нафар қонуншиканон - сокинони ноҳияи Б.Ғафуров  санади аз назаргузаронӣ тартиб дода шуда, барои дидани чораҳои маъмурӣ ба мақомоти ҳифзи ҳуқуқ пешниҳод гардид ва 132 сар моҳиҳои гуногуни навсайдшуда  мусодира карда шуд. Дар асоси нақшаи кории тасдиқгардида ҳангоми гузаронидани амалиётҳои назоратии муштараки кормандони шуьбаи ҳифзи муҳити зист дар ноҳияи Б.Ғафуров ва шуъбаи милитсияи экологӣ ва сайёҳии ВКД ҶТ дар вилоят дар ҷамоати деҳоти Хистеварз (тарафи чапи соҳили Баҳри Тоҷик) ҳудуди ноҳияи Бобоҷон Ғафуров ҳолати сайди ғайриқонунии моҳӣ ошкор гардид. Дар натиҷа нисбати қонуншикан санади азназаргузаронӣ тартиб дода шуда 57 сар моҳиҳо мусодира карда шуд. Хотиррасон бояд кард, ки бо мақсади муҳофизат ва нигоҳдории захираҳои моҳиҳои обанборҳои вилоят, фароҳам овардани шароити мусоид ба рафти афзоиши табиӣ ва роҳ надодан ба қонуншиканиҳо дар тамоми дарёҳою обанборҳои ҳудуди вилояти Суғд аз санаи 15 март то 1 июни соли 2026 моҳидорӣ манъ карда шудааст.

  Тоҷикистон кишварест, ки дар он ҳазорон намуди растаниҳо ва ҳайвонот мавҷуданд. Гуногунии биологӣ ин гуногунии тамоми мавҷудоти зинда, аз ҷумла растаниҳо, ҳайвонот ва микроорганизмҳои гуногун, маълумоти генетикии онҳо ва экосистемаи онҳо мебошад. Гуногунии биологӣ захираҳои асосии фаъолияти устувори ҳаётан муҳимро таъмин менамояд. Ҳарчанд мафҳуми мазкур, яъне гуногунии биологӣ аз соли 1985 инҷониб истифода мешавад, аммо талафоти азими глобалии гуногунии биологӣ, ки ҳоло ба назар мерасанд, инъикоси бӯҳроне мебошанд, ки ба тағйирёбии иқлим баробаранд ё эҳтимолан аз он ҳам зиёдтаранд. Дар тамоми дунё барои ҳифзи табиат ва поймол нашудани он мубориза мебаранд, аммо дар қисмати камшумори он барои ҳифзи гуногунии биологӣ, захираи тухмиҳои нодири ба ҳар як маҳал мувофиқ ҷамъоварӣ ва муҳофизат карда мешавад. Гуногунии биологӣ дар ҷаҳон ба як барномаи махсус ниёз дошта, ин кор бо ташаббуси Барномаи ҳифзи муҳити зисти СММ оғоз ёфта буд. 22 майи соли 1992 дар Конференсияи СММ доир ба муҳити зист ва рушд, ки дар Рио-де–Жанейро баргузор шуда буд, Конвенсия доир ба гуногунии биологӣ қабул гардид. Имрӯз 188 кишвар аъзои ин Конвенсия мебошанд. Ҳадафи асосии Конвенсия – дар сатҳи генетикӣ, намудӣ ва экосистемагӣ нигоҳдории гуногунии биологӣ мебошад.

  Бо мақсади кам намудани ихроҷи моддаҳои зараровар ба ҳавои атмосфера, дар асоси нақшаи кории шуъбаи мониторинги экологӣ, таҳлилӣ ва ахбороту иттилооти сарраёсат ва шуъбаву бахшҳои ҳифзи муҳити зист дар шаҳрҳои Хуҷанду Конибодом ва ноҳияи Б.Ғафуров бо ҳамкории шуъбаи милитсияи экологӣ ва сайёҳии ВКД ҶТ дар вилояти Суғд, дар кўчаҳои протоколии шаҳрҳои Хуҷанд ва Конибодом,  шоҳроҳи ноҳияи Бобоҷон Ғафуров амалиёти «Ҳавои тоза» гузаронида шуд. Дар амалиёт 92 адад нақлиётҳои автомобилии тамғаашон гуногун аз санҷиши аналитикӣ гузаронида шуда, миқдори партови моддаҳои ифлоскунанда ба ҳавои атмосфера дар натиҷаи сӯхтани сӯзишворӣ (дизелӣ, бензин ва гази моеъ) муайян гардид. Нисбати ронандагони 19 адад воситаҳои нақлиёти автомобилие, ки меъёри стандартҳои давлатиро вайрон карда, партови моддаҳои ифлоскунандаро (гази СО) ба фазои атмосфера барзиёд ихроҷ кардаанд, протоколҳои ҳуқуқвайронкунии маъмурӣ тартиб дода шуда, барои чораандешӣ ба БДА шаҳру ноҳия ирсол гардид.